In de warmtetransitie wordt vaak gekeken naar gebouwen, maar ook de glastuinbouw kan in Noord-Holland een sleutelrol spelen. In de nieuwste aflevering van Warmte Werkt, de podcast van het Servicepunt Duurzame Energie, spreken we met Wart van Zonneveld, manager R&D, duurzaamheid en speciale projecten bij Floricultura in Heemskerk. Floricultura verwarmt al sinds 2015 haar hoofdvestiging volledig met aardwarmte. Wat begon als een ambitieus pioniersproject groeide uit tot een stabiele en toekomstbestendige warmtevoorziening – met mogelijk zelfs kansen voor de omgeving.
Van 6 miljoen kuub gas naar aardwarmte
Floricultura is een internationaal opererend veredelings- en teeltbedrijf van orchideeën. In Heemskerk staat 7,1 hectare kas die jaarrond op 28 à 29 graden wordt verwarmd. Vóór 2015 gebeurde dat met aardgas – jaarlijks tussen de 4,5 en 6,5 miljoen kuub.
De hoge warmtevraag was niet alleen een kostenpost, maar ook een strategische uitdaging. Om de license to produce voor de sector te behouden, moest naar andere vormen van verwarming worden gekeken.
Een verkennend geologisch onderzoek in Noord-Holland wees uit dat juist de locatie in Heemskerk gunstig was voor aardwarmtewinning. Daarmee vielen meerdere puzzelstukken op hun plek: een grote warmtevraag, geschikte ondergrond én de ambitie om als sector te verduurzamen.
Pionieren met verantwoordelijkheid
Floricultura koos ervoor om het project zelf aan te sturen, inclusief de contractvorming en risicoafdekking. De geologische onzekerheid – vind je daadwerkelijk voldoende warm water op drie kilometer diepte? – was een van de grootste risico’s.
De productie- en injectieput reiken tot circa 2.800 à 3.000 meter diepte. Het water dat wordt opgepompt heeft een temperatuur van rond de 100 graden. De warmte wordt via een warmtewisselaar overgedragen aan het kassysteem, waarna het afgekoelde water weer wordt teruggevoerd in de ondergrond. De verwachting: minstens dertig jaar warmteproductie voordat de temperatuur merkbaar daalt.
Leren door te delen
Een belangrijke succesfactor was kennisdeling binnen de sector. Floricultura zocht actief contact met andere geothermie-operators en werd onderdeel van het operatoroverleg binnen Geothermie Nederland. Door ervaringen breed te delen, zijn industriestandaarden ontstaan en zijn nieuwe projecten beter voorbereid dan tien jaar geleden.
Warmte over voor de omgeving?
Floricultura gebruikt momenteel iets meer dan de helft van de technische capaciteit van de bron. Theoretisch zou er warmte beschikbaar kunnen zijn voor circa 6.000 woningen, afhankelijk van het type en het verbruik.
Inmiddels wordt in Heemskerk concreet gekeken naar mogelijkheden om woningcorporaties en een warmtenet aan te sluiten. De aanwezigheid van een bestaande bron maakt het eenvoudiger om te starten: de kip-of-ei-discussie tussen bron en net is hier minder groot.
Geen blauwdruk, wel lessen
Geothermie is niet per definitie overal het beste antwoord. De businesscase is sterk locatie- en bedrijfsafhankelijk. Ondergrond, bestaande installaties, warmteprofiel en alternatieven spelen allemaal een rol.
Adviezen voor bedrijven die geothermie overwegen:
- Kijk eerst goed naar de geschiktheid van de ondergrond.
- Verdiep je in bestaande praktijkervaringen.
- Word lid van Geothermie Nederland en bezoek het operatoroverleg.
- Ga langs bij bestaande projecten en leer van hun lessen.
Voor gemeenten biedt dit verhaal belangrijke inzichten. Een tuinbouwbedrijf met een grote, constante warmtevraag kan een krachtige motor zijn achter duurzame warmteontwikkeling in een gebied. Zeker wanneer er restcapaciteit beschikbaar is en partijen bereid zijn samen te werken.
Benieuwd naar het hele gesprek? Luister de volledige aflevering van Warmte Werkt via Spotify of bekijk de podcast op de website van het Servicepunt Duurzame Energie of op Youtube.
