Over het SPDE

Home » Over het SPDE

Het Servicepunt Duurzame Energie

Het SPDE ondersteunt gemeenten, regio’s en andere betrokkenen in Noord-Holland bij de warmtetransitie. Het Servicepunt is beschikbaar voor hulp en expertise, identificeert gemeenteoverstijgende thema’s, doet daarnaar aanvullend onderzoek en faciliteert kennisdeling.

Uiteindelijk willen we de kennis en expertise bij de gemeenten verankeren, zodat zij zelf aan de slag kunnen. Op deze manier is het SPDE een katalysator voor de warmtetransitie in Noord-Holland en zorgen we ervoor dat we samen Noord-Holland van het aardgas krijgen en duurzaam verwarmen.

Kennis en expertise

Het SPDE ondersteunt gemeenten in Noord-Holland in de energietransitie, met als focusgebied de warmtetransitie. Gemeenten staan in regie van deze warmtetransitie. De opgave is veel omvattend en vraagt om diepgaande expertise die bij veel gemeenten niet structureel aanwezig is. Het consortium achter het SPDE bezit de kennis en kunde om gemeenten te ondersteunen met deze vraagstukken voor individueel, klein en grote collectieve warmteoplossingen op financieel, technisch, organisatorisch, sociaal en juridisch vlak.

Langs 3 actielijnen

Vanaf 2026 werkt het Servicepunt Duurzame Energie (SPDE) vanuit drie actielijnen, die aansluiten bij de belangrijkste routes richting aardgasvrij verwarmen.

Grootschalige collectieve warmtenetten

Deze actielijn richt zich op warmtenetten met meer dan ongeveer 1.500 aansluitingen. Dit zijn vaak netten die meerdere wijken of gemeenten kunnen bedienen. Warmtenetten spelen een belangrijke rol in gebieden waar individuele oplossingen minder geschikt zijn, bijvoorbeeld vanwege de bebouwing of het energieverbruik. Het ontwikkelen van zulke netten vraagt om nauwe samenwerking tussen gemeenten, warmtebedrijven, netbeheerders en andere partners.

Het SPDE ondersteunt gemeenten bij deze samenwerking, het delen van kennis en het leren van ervaringen uit lopende projecten.

Kleinschalige warmtenetten

Niet overal is een groot warmtenet haalbaar of wenselijk. In sommige wijken kan een kleinschalig warmtenet een goede oplossing zijn, bijvoorbeeld als er een lokale duurzame warmtebron beschikbaar is. Denk aan warmte uit oppervlaktewater, bodemenergie of restwarmte uit een nabijgelegen gebouw of bedrijf. Deze netten kunnen vaak stap voor stap worden ontwikkeld en later worden uitgebreid.

Binnen deze actielijn ondersteunt het SPDE gemeenten bij vragen zoals:

wanneer een kleinschalig warmtenet kansrijk is
welke voorwaarden nodig zijn voor gebouwen en infrastructuur
hoe gemeenten tot een goede afweging tussen verschillende warmteopties komen.

All-electric en bronnetten

In veel wijken zal elektrificatie de belangrijkste route zijn naar aardgasvrij verwarmen. Dat betekent bijvoorbeeld verwarmen met (hybride) warmtepompen, eventueel in combinatie met een gezamenlijke bron of een klein collectief systeem (bronnetten of zeer lage temperatuur warmtenetten, bijvoorbeeld 5e generatie netten).

Het SPDE helpt gemeenten bij het bepalen waar deze oplossingen geschikt zijn en hoe ze georganiseerd en uitgevoerd kunnen worden. Daarbij is goede afstemming met de netbeheerder belangrijk, bijvoorbeeld over beschikbare netcapaciteit. 

Wie voeren het Servicepunt uit?

Vanaf 1 januari 2025 wordt het Servicepunt Duurzame Energie bemand door een consortium van Haskoning, Fakton, CE Delft en EMMA. Het SPDE werkt samen met de RES-regio’s Noord-Holland Noord en Noord-Holland Zuid en de Taskforce E-infra binnen de Energieregio Noord-Holland.

Meer lezen over het programma?

Meer lezen over de gedachtes achter het programma van het SPDE voor 2025-2029? Lees dan het interview met Hans Otten, programmamanager van het Servicepunt, waarin hij zijn visie en plannen voor de komende 4 jaar deelt. Of bekijk de video hiernaast.

Interview met Hans Otten

Onze thema’s

Warmteprogramma’s en kavelstrategie

In een warmteprogramma beschrijft de gemeente de aanpak van isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Hierin staat welke wijken en buurten in de komende tien jaar van het aardgas gaan en hoe dat gebeurt. Hiervoor organiseren we bijvoorbeeld het Leerlab Warmteprogramma…

Lees verder

Regie en rolneming

Om de klimaatdoelen van 2030 en 2050 te halen ligt een grote opgave voor collectieve warmtenetten. De Wet collectieve warmte introduceert een marktordening waarbij de doorslaggevende zeggenschap in warmtebedrijven in publieke handen moet zijn.

Lees verder

Energiesysteem

Gemeenten bereiden zich voor op het opzetten van warmteprogramma’s, waarin zij keuzes maken over duurzame warmtevoorzieningen per wijk. Tegelijkertijd werkt Liander aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet om aan de groeiende vraag naar elektriciteit te voldoen.

Lees verder

Warmtebronnen

Het SPDE is nauw betrokken bij de kennisvergaring rondom warmtebronnen. Via werkzaamheden voor het Expert Team Warmte en NieuwWarmteNu middels het opzetten van afwegingskaders en haalbaarheidsstudies…

Lees verder

Energieplanologie

Bodemenergie is warmte die gewonnen wordt uit de bodem tot 500 meter diep. Het wordt gebruikt voor het verwarmen van onder andere huizen, kantoorpanden en glastuinbouw en is een hernieuwbare energiebron die duurzame warmte en koude biedt. Naar verwachting zal de toepassing van bodemenergiesystemen steeds verder groeien…

Lees verder

Participatie en communicatie

De warmtetransitie heeft grote impact op mensen en de woning waarin ze wonen. Deze transitie komt daadwerkelijk achter de voordeur, en daarom is het belangrijk om de woningeigenaren en de bewoners nauw te betrekken bij de keuzes die de gemeente maakt, en te informeren over de keuzes die ze zelf kunnen maken. Dat geldt voor het warmteprogramma…

Lees verder

Energierechtvaardigheid

Huishoudens met een laag inkomen en hoge energiekosten kunnen last hebben van energiearmoede. Mede door hoge energieprijzen wordt de omvang van deze groep groter. Ook deze groep moet mee kunnen in warmtetransitie. Gemeenten moeten dus ook werk maken van het bereiken van deze groep.

Lees verder