Terugblik op de eerste SPDE-themadag: Samen werken aan warmte(programma’s)

Op donderdag 13 november vond de allereerste SPDE-themadag plaats bij Hart Haarlem. Met het thema “Samen werken aan warmte(programma’s)”  bracht het Servicepunt Duurzame Energieambtenaren en andere professionals uit heel Noord-Holland bijeen. Een dag in het teken van de warmtetransitie,  elkaar ontmoeten en van elkaar leren.. Dat gebeurde in negen uiteenlopende sessies over technische oplossingen, en wijkgerichte aanpakken, en over participatie en wet- en regelgeving.

Aftrap: waar staan we in de warmtetransitie? 

De dag startte met een welkom door Hans Otten, programmamanager van het SPDE. Hij stond stil bij de stand van zaken van de warmtetransitie in Noord-Holland en schetste de opgaven waar gemeenten nu én de komende jaren voor staan. Daarmee zette hij de toon voor een dag die in het teken stond van het ontwikkelen van kwalitatief goede warmteprogramma’s. 

Hierna ging de groep uiteen in twee sessies. In de ene zaal verzorgde Roy Hendriks (Fakton) een workshop over regie en rolneming: wat staat je als gemeente te doen vóór de inwerkingtreding van de Wcw, bijvoorbeeld rondom het vaststellen van kavels? In de andere zaal namen Annemieke Bijker en Reinout de Vries (participatieadviseurs bij EMMA) deelnemers mee in het thema participatie en communicatie in de warmtetransitie. Hoe krijg je inwoners mee en op welk moment betrek je wie? Annemieke en Reinout presenteerden ook de ‘SPDE participatie-kaartenset’ die binnenkort beschikbaar komt, samen met het participatie-afwegingskader. Twee praktische hulpmiddelen voor gemeentes om een doordacht participatieplan te maken.  

Kleinschalige warmtenette en verdieping in wetgeving  

In de volgende ronde stond in één zaal het thema kleinschalige warmtenetten centraal. Margreet van der Woude (CE Delft) en Sjoerd Feitsma (Fakton) deelden concrete voorbeelden van hoe zo’n klein warmtenet er in de praktijk uit kan zien. Wat betekent dat voor een straat of wijk, en welke keuzes vraagt dat van gemeenten? De inzichten uit deze sessie krijgen binnenkort een vervolg in een reeks factsheets over klein-collectieve oplossingen, die het SPDE publiceert. 

Parallel hieraan gaf Saskia Manders (thematrekker ‘wet- en regelgeving’ bij het SPDE en expert bij Haskoning) een sessie over de Wcw en het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw), voor deelnemers die dieper in wetgeving en beleidsvoering wilden duiken. Ze ging in op de belangrijkste wijzigingen in de Wcw en de beleidskeuzes die gemeenten kunnen en moeten maken met behulp van de Bgiw.  

Maatschappelijke dienstenbedrijven en netcongestie 

Na de lunch konden deelnemers opnieuw kiezen uit twee sessies. In de sessie over maatschappelijke dienstenbedrijven nam Benne Holwerda (vanuit de gemeente Gooise Meren) de deelnemers mee in zijn ervaringen op Ameland en zijn idee van een maatschappelijk dienstenbedrijf. Dit is een uitvoeringsorganiastie die op afstand staat van de gemeente, maar wel in opdracht en onder toezicht van de gemeente zorgt voor het helpen van inwoners om hun huizen te verduurzamen. Een verzamelloket, waar inwoners van A tot Z worden ondersteund bij de verduurzaming. “Eigenlijk zijn alle ingredienten al ergens aanwezig, met broker-organisaties, energiecoaches, en duurzaamheidsloketten, alleen hier komt alles samen.” Het idee werd enthousiast ontvangen, maar ook met enige vrees of dit plan niet te mooi is om waar te zijn. Het Servicepunt gaat dit op de voet volgen!

Bart Steman, thematrekker ‘energiesystemen’ bij het SPDE en expert bij Haskoningen Florian Hesselink van CE Delft gingen in de parallelle sessie in op de impact van warmteoplossingen op het elektriciteitsnet. Op basis van een samenwerking tussen het SPDE en Alliander lieten zij zien welke keuzes gemeenten kunnen maken met betrekking tot de wisselwerking tussen warmte- en elektriciteitsnet.

Netbewuste nieuwbouw, DSO en bodemenergie 

In de een-na-laatste ronde stond netbewuste nieuwbouw centraal. Jeanke van der Haar (Haskoning) presenteerde het Kennisproduct Handreiking Netbewuste Nieuwbouw. Daarin ligt de focus op kansen voor samenwerking bij netbewuste gebiedsontwikkeling en de mogelijkheden voor gemeentelijke regie.  

Dat de energietransitie ook een digitale archiveringscomponent heeft, werd duidelijk in de verhelderende sessie van Emma Schook (regioregisseur bij het SPDE en adviseur bij Haskoning). Zij nam ons mee in de wereld van hetDigitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Hoe breng je als gemeente het warmteprogramma goed onder in het DSO, en waar moet je dan rekening mee houden? Emma deelde ervaringen en lessen van gemeenten die hierin vooroplopen.

De themadag werd afgesloten met een sessie over bodemenergie, verzorgd door Klaas Bootsma en Eva Herrewijnen (Haskoning). Zij bespraken wanneer het nuttig of noodzakelijk kan zijn om aanvullend beleid en regels op te stellen in buurten waar een rol is weggelegd voor bodemenergie. 

Met nieuwe energie naar huis 

Wie even andere dingen moest doen, kon tijdens de dag even de laptop openklappen in de klassiek ingerichte werkruimte van de muziekschool. Dit was ook een fijne plek om op een ongedwongen manier bij te praten en contacten uit te wisselen. We kijken terug op een inspirerende en energieke dag en nemen de wens ter harte om volgende keer af te sluiten met een borrel om nog meer ruimte te bieden aan juist die informele uitwisseling.

Erbij zijn de volgende keer?

De volgende editie van deze dag vindt plaats op donderdag 26 maart. We komen opnieuw samen in Hart Haarlem en gaan weer een stukje dieper in op het pallet aan thema’s die belangrijk zijn voor de warmtetransitie. En even belangrijk: ontmoet je collega- ambtenaren in het veld en andere professionals.

Je kan je mailadres alvast aan ons doorgeven, zodat we je op de hoogte kunnen houden als het programma bekend is en je tegen die tijd een uitnodiging kunnen sturen om je aan te melden. En meld je aan voor onze nieuwsbrief, via het formulier onderaan deze pagina. Zo blijf je ook op de hoogte van de activiteiten en kennisproducten van het SPDE.

Presentaties 

De presentaties van de sessies zijn hieronder te downloaden. Sommige presentaties ontbreken op dit moment nog, maar worden later toegevoegd. Zodra deze beschikbaar zijn, verschijnen ze eveneens op deze pagina. 

Download de presentaties: 

• Plenaire opening Hans Otten
• Regie en rolneming  
• Participatie en communicatie in de warmtetransitie
• Kleinschalige warmtenetten
• Wcw en Bgiw  
• Maatschappelijke dienstenbedrijven  
• Impact van warmteoplossingen op het elektriciteitsnet
• Netbewuste nieuwbouw
• Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)
• Bodemenergie en aanvullend beleid