De warmtetransitie gaat een nieuwe fase in. Veel gemeenten hebben inmiddels een warmteprogramma vastgesteld en zetten nu de stap naar de uitvoering in wijken en buurten. Dat vraagt om andere kennis, samenwerking en ondersteuning dan in de voorbereidingsfase. Daarom werkt het SPDE vanaf 1 mei 2026 met drie actielijnen, elk gericht op een specifiek type warmteoplossing. Met deze werkwijze wil het SPDE gerichter bijdragen aan meer focus, betere samenwerking en versnelling van de warmtetransitie in Noord-Holland.
Drie actielijnen voor de uitvoering
Binnen deze drie actielijnen brengt het SPDE gemeenten samen om kennis en ervaringen te delen. Dat gebeurt onder andere via Communities of Practice, de themadagen (drie per jaar) en via kennisproducten.
1. Grootschalige collectieve warmtenetten
Deze actielijn richt zich op grootschalige warmtenetten met meer dan ongeveer 1.500 aansluitingen. Dit zijn vaak netten die meerdere wijken of gemeenten kunnen bedienen.
Warmtenetten spelen een belangrijke rol in gebieden waar individuele oplossingen minder geschikt zijn, bijvoorbeeld vanwege de bebouwing of het energieverbruik. Het ontwikkelen van zulke netten vraagt om nauwe samenwerking tussen gemeenten, warmtebedrijven, netbeheerders en andere partners.
Het SPDE ondersteunt gemeenten bij deze samenwerking, het delen van kennis en het leren van ervaringen uit lopende projecten. Deze actielijn loopt al en bouwt voort op bestaande samenwerkingen rond grootschalige warmteprojecten.
2. Kleinschalige warmtenetten
Niet overal is een groot warmtenet haalbaar of wenselijk. In sommige wijken kan een kleinschalig warmtenet een goede oplossing zijn, bijvoorbeeld als er een lokale duurzame warmtebron beschikbaar is.
Denk aan warmte uit oppervlaktewater, bodemenergie of restwarmte uit een nabijgelegen gebouw of bedrijf. Deze netten kunnen vaak stap voor stap worden ontwikkeld en later worden uitgebreid.
Binnen deze actielijn ondersteunt het SPDE gemeenten bij vragen zoals:
- wanneer een kleinschalig warmtenet kansrijk is
- welke voorwaarden nodig zijn voor gebouwen en infrastructuur
- hoe gemeenten tot een goede afweging tussen verschillende warmteopties komen
3. All-electric en bronnetten
In veel wijken zal elektrificatie de belangrijkste route zijn naar aardgasvrij verwarmen. Dat betekent bijvoorbeeld verwarmen met warmtepompen, eventueel in combinatie met een gezamenlijke bron of een klein collectief systeem.
Deze actielijn richt zich op:
- individuele oplossingen zoals warmtepompen
- hybride systemen
- bronnetten of zeer lage temperatuur warmtenetten (bijvoorbeeld 5e generatie netten)
Het SPDE helpt gemeenten bij het bepalen waar deze oplossingen geschikt zijn en hoe ze georganiseerd en uitgevoerd kunnen worden. Daarbij is goede afstemming met de netbeheerder belangrijk, bijvoorbeeld over beschikbare netcapaciteit.
Actielijn all-electric gestart: Community of Practice
Binnen deze actielijn werkt het SPDE samen met gemeenten aan een praktische aanpak om van beleid naar uitvoering te komen. Als eerste is een Community of Practice (CoP) opgezet (hier zijn uitnodigingen voor rondgestuurd). De deelnemende gemeenten komen in 2026 vier keer bij elkaar om praktische vragen te bespreken. Daarbij gaat het bijvoorbeeld over het organiseren van de uitvoering binnen de gemeente, de rol van energieloketten, samenwerking met marktpartijen en de aanpak richting bewoners. Een team vanuit het Servicepunt begeleidt en faciliteert de CoP. De lessen uit deze community worden vervolgens breder gedeeld met alle gemeenten in Noord-Holland.
De Community of Practice komt voor het eerst bijeen op dinsdagmiddag 21 april, van 13.00 tot 17.00. Geen bericht ontvangen, maar wil je hier wel graag bij zijn? Stuur dan een mailtje naar margreet.vanderwoude@servicepuntde.nl
Community of Practice all-electric: sessie 1
